Ontwerp van de kerk
Toen de negentiende-eeuwse schil van Dordrecht nog een nieuwbouwwijk was, werd aan de Blekersdijk een nieuwe gereformeerde kerk gebouwd. Op de dag dat Koningin Wilhelmina werd ingehuldigd, 6 september 1898, ging de eerste paal de grond in.
De bouw trok veel bekijks, want het was geen gewone kerk die daar verrees. De Dordtse gereformeerden hadden de Amsterdamse architect, Tjeerd Kuipers in de arm genomen, een van de meest productieve kerkenbouwers van zijn tijd.
In een kerk komt de gemeente rondom het Woord. Daarom had Tjeerd Kuipers een kerk ontworpen met een ronde plattegrond. Binnen de gereformeerde kerkbouw neemt de Wilhelminakerk hiermee een unieke plaats in.
De architect
De architect Tjeerd Kuipers ontwierp in de periode 1888-1928 meer dan vijftig kerken, in hoofdzaak voor de gereformeerden. Daarmee was hij een van de meest productieve kerkenbouwers van zijn tijd.
Tjeerd Kuipers werd geboren op 21 december 1857 in Gorredijk, als zoon van Egbert Roels Kuipers, timmerman-aannemer van beroep, en Jantje Tjeerds Wiegersma.
Tjeerd ging na de HBS in de leer bij de Leeuwarder architect J.P.J. de Rooy. Daarna kreeg hij een betrekking bij Gemeentewerken in Meppel.
Eind jaren zeventig vertrok de familie Kuipers naar Amsterdam. Tjeerd werkte eerst bij architectenbureau Salm en later bij Sanders en Berlage. Hij nam onder meer deel aan een prijsvraag voor de Keizersgrachtkerk, maar zijn ontwerp werd niet uitverkoren: Kuyper vond hem te jong en te onervaren.
Wel kreeg hij korte tijd later van de Amsterdamse dolerenden opdracht voor de bouw van de Funenkerk.
In zijn lange werkzame leven bouwde Tjeerd Kuipers meer dan vijftig kerken, in hoofdzaak voor de gereformeerden. Verder verbouwde of vergrootte hij nog eens twintig kerkgebouwen, terwijl hij ook betrokken was bij de restauratie van enkele oude kerken.
Tjeerd Kuipers overleed in Laren (N.H.) op 13 november 1942.
Hij werd begraven op Zorgvlied in Amsterdam.
Daar tekende ds. P.N. Kruyswijk hem als "één van die duizenden Friezen, die omstreeks 1870 gegrepen zijn door de klare, rechte verkondiging van Gods Woord, zooals Dr. A. Kuyper die bracht. In die geestelijke beweging heeft God op tal van plaatsen menschen neergezet, die bereid waren te dienen en gaven van Hem ontvangen hadden om in dien geest op alle terrein des levens te arbeiden. De opkomende Gereformeerde Kerken hadden behoefte aan kerkgebouwen en Kuipers is een dergenen geweest, die vele dier kerken gebouwd heeft" (De Standaard, 18 november 1942).
Een volledig overzicht van het werk van Tjeerd Kuipers ontbreekt nog.
Op de persoonlijke website (http://home.hetnet.nl/~peterdillingh ) van de geschiedschrijver van de Wilhelminakerk, Peter Dillingh, vindt u een uitgebreid overzicht het werk van Tjeerd Kuiper.
|